زندگی کتابی است ، که بدون سفر یک صفحه آن بیشتر خوانده نمی شود.

(Augustine of Hippo)

 

صنايع دستي هر قوم و ملتي، معرف ذوق و خلاقيت‌هاي آنان در پاسخ به ضرورت‌هاي مادي و معنوي در مرحله مشخصي از گسترش تاريخي است. انسان‌ها با توجه به خصوصيات فردي و نوع نيازهايشان، همواره در ستيزي دائمي با طبيعت به سر برده و با به فعليت در آوردن ذوق و انديشه و احساس، درصدد تغيير دادن و تصرف در ساخت طبيعت برآمده اند تا به جبران کمبودها و هر آنچه که هستي آنها را از داشتنش محروم کرده دست يابند .

صنايع‌دستي تجلي ويژگي‌هاي فرهنگي و مظهري تمدن انسان‌هاي هر جامعه در گذر تاريخ است. در استان لرستان صنايع‌دستي ثمره دست‌هايي است که عشق را از قلب خود جاري ساخته و با انگشتان خود با ياري تار و پود بر گليم و جاجيم ترسيم کرده و يا با تلنگرهاي چکش آن را حک مي‌کنند.

قاليبافي از مهمترين رشته‌هاي فعال اقتصادي استان لرستان است که در حال حاضر متداول‌ترين صنعت‌دستي است . مراکز توليد قالي بيشتر در شهرهاي خرم‌آباد، اليگودرز، دورود و روستاهاي تابعه است. در فصل تابستان که روستائيان به کشاورزي اشتغال دارند، توليد آن کمتر است. نقوش قالي‌ها، نقش لچک، ترنج و با زمينه سرمه‌اي،‌ لاکي و کرم است .

صنايع دستي لرستان در سه نوع متمايز عشايري، روستايي و شهري شکل گرفته‌اند. بيشتر توليدات صنايع دستي عشايري به مصرف خانوار مي‌رسند و کمتر به بازار عرضه مي‌شوند. انواع صنايع‌دستي عشاير استان لرستان عبارت‌اند از: سياه چادر، چيت، قالي و گليم. صنايع دستي روستايي را قالي، گليم، رنگرزي و جاجيم‌بافي تشکيل مي‌دهند و عمده صنايع دستي شهري نيز خراطي، نمدبافي، قلم زني، ورشوسازي، قالي، موج و گليم بافي هستند .

پيشينه تاريخي لرستان در بخش صنايع دستي، درخشان است و آن را بايد در آثار کشف شده از غار "کلماکره" جستجو کرد. پتانسيل‌هاي قوي در بخش صنايع دستي لرستان، انتظارات را از اين استان بالا مي‌برد. لرستان ساليان سال است که با هنرمندي زنان و مردان خود در سراسر دنيا مي درخشد اما اين هنر در برخي از رشته‌هاي صنايع‌دستي از جمله ورشو سازي، امروز مسير فراموشي را پيموده و بسياري از آثار ارزشمند اين رشته‌ها، مسوخ شده لقب گرفته اند.

صنايع دستي لرستان همواره مجالي براي بروز ذوق و سليقه لرستاني‌ها در ادوار تاريخ بوده است. از زماني‌که گليم‌ها و جاجيم‌هاي بافته شده دست زنان لر، زيبنده نمايشگاه‌هاي بين‌المللي شد و يا شايد از دورتر و هنگامي که اولين سماور ورشويي ايران به دست استاد ميناگر در بروجرد ساخته شد و يا شايد حتي قبل‌تر از آن هنگامي که زيورآلات مفرغي آذين بخش گيسوان زنان لر بود، اوج هنرمندي اين مردمان جهانيان را شگفت زده کرده بود.

به طور کلي صنايع دستي لرستان در قالب سه بخش صنايع دستي رايج لرستان، صنايع دستي بومي استان و رشته‌هاي اولويت دار استاني قابل بررسي هستند.
فرش‌بافي، ورشوسازي، گليم بافي، قلمزني روي ورشو، جاجيم بافي، خراطي چوب، نمد‌مالي، ساخت و قلم زني مصنوعات ورشويي، سياه چادر بافي، گيوه دوزي و گيوه‌بافي از جمله صنايع دستي بومي لرستان محسوب مي‌شود که خاص اين منطقه از کشورمان است.

هنر ورشوسازي در لرستان از هنرهاي دستي به شمار مي‌آيد که به دليل کمبود مواد اوليه با آينده‌اي تاريک مواجه است. امروز به علت عدم توليد ورق ورشو در جهان اين فلز در ايران نيز کمياب شده و هنرمندان ورشوساز براي توليد مواد اوليه آن با مشکلات زيادي مواجه هستند. آينده مبهم هنر ورشوسازي در لرستان تنها نمونه‌اي از رشته‌هايي است که امروز به سرعت در حال فراموشي و زوال هستند.

هشت رشته از صنايع دستي اين استان شامل رشته‌هاي پوستين‌دوزي، چوقادوزي، ريسمان‌بافي، سياه چادربافي، چيت بافي، زيلو، حصير‌بافي و نمدبافي از جمله رشته‌هاي اين استان هستند که خطر منسوخ شدن آنها را تهديد مي‌کند.

اما 40 رشته صنايع دستي در لرستان فعال است، و به منظور احيا اين هشت رشته منسوخ شده برنامه‌هايي در معاونت صنايع‌دستي استان در دست برنامه‌ريزي است که در دو فاز مختلف اجرا خواهد شد.

در فاز اول مستندسازي از رشته‌هاي فراموش شده صنايع‌دستي است که عکس، فيلم و آرشيو کاملي از اين صنايع تهيه مي‌شود. در فاز بعدي، اين معاونت به دنبال خريداري آثار باقي مانده از اين صنايع و همچنين هدايت استادان اين رشته‌ها به سمت آموزش به خصوص در مناطق روستايي و عشايري است.

برخي تزئينات زندگي روستاييان که در گذشته هاي دور اهميت بسياري به آنها داده مي‌شد اکنون به دست فراموشي سپرده شده و کمتر مورد استفاده قرار مي‌گيرند.
در حال حاضر بيش از چهار هزار و 500 کارگاه فعال صنايع دستي در استان لرستان وجود دارد. بيش از 80 هزار نفر در استان لرستان به صورت مستقيم و غيرمستقيم در زمينه صنايع دستي مشغول به فعاليت هستند.

يکي از راه‌هاي احيا صنايع‌دستي استان‌هايي نظير لرستان يافتن بازار فروش است. از جمله اين برنامه‌ها ايجاد بازارهاي فروش نوروزي در نوروز 88 است.در اين استان در مجموع 65 غرفه انتظار گردشگران نوروزي را مي‌کشد.

از جمله مراکزي که براي فروش هنرهاي سنتي و صنايع‌دستي اين استان در نظر گرفته شده پامنار شهرستان خرم‌آباد در منار آجري ميدان امام‌حسين است. همچنين تکيه موثقي شهرستان بروجرد با 20 غرفه و شهرستان پلدختر با 15 غرفه آماده فروش صنايع‌دستي اين استان به گردشگران نوروزي هستند

DESIGN BY SOORI
تمامی حقوق مادی و معنوی این وب سایت برای مدیران این سایت محفوظ می باشد