زندگی کتابی است ، که بدون سفر یک صفحه آن بیشتر خوانده نمی شود.

(Augustine of Hippo)

 

از آغاز شکل‌گيري علم باستان‌شناسي تا امروز، ويرانه‌هايي از دل خاک بيرون کشيده شده‌اند که به گفته باستان‌شناسان، شهرهاي تاريخي مفقود شده نام گرفته‌اند. شهرهايي با قدمتي چند هزار ساله که ساليان پيش محل زندگي اقوام و تمدن‌هاي گوناگون بوده‌اند.
اما در اين ميان، همچنان شهرهايي وجوددارند، که با وجودگذر زمان، هنوز نفس مي‌کشند. اين مناطق که امروزه هم زندگي درونشان جاري است،‌ يادگارهايي از گذشته‌هاي دور خود را حفظ کرده‌اند که در حال حاضر مرکز بازديد علاقمندان، تاريخ دوستان و مورخاني است که از سراسر جهان براي شناخت دنياي باستان به اين شهرها سفر مي‌کنند.
آنچه در ادامه مي‌ايد، بخش نخست از 10 شهر تاريخي زنده جهان است که چندي پيش در سايت تلگراف معرفي‌ شده‌اند.

1.اريحا، فلسطين
شهر اريحا که قدمت بناي آن به 9 هزار سال پيش از ميلاد مي‌رسد، امروز اولين شهر باستاني زنده دنيا است، شهري که کاوش‌هاي باستان‌شناسي در آن به کشف بقايايي از 20 سکونتگاه باستاني متعلق به دوره‌هاي مختلف انجاميده است. اين شهر در نزديک رود اردن در کرانه باختري قرارداشته و جمعيت امروز آن 20 هزار نفر است.

2- الجبيل، لبنان:
اين شهر، پنج هزار سال پيش از ميلاد، به دست فينيقي‌ها بناشد.نام اين شهر برگرفته از لغتي يوناني است و توسط بازرگانان يوناني که براي تجارت پاپيروس به اين شهر مي‌آمدند نام‌گذاري شده است. واژه انگليسي بايبل (Bible) که در فارسي انجيل مي‌گوييم، نيز از نام همين شهر که در واژگان لاتين بيبلوس(Byblos) آمده، اقتباس شده است. اين شهر همچون ديگر شهرهاي تاريخي، از مناطق باستاني برخوردار بوده و پرجاذبه‌ترين مناطق تاريخي و گردشگري آن را معابد فينيقي‌ها، قلعه الجبيل، کليساي سنت جان که در قرن دوازدهم به دست صليبيون بناشد و ديوار شهري قرون وسطي تشکيل مي‌دهند.

3-حلب، سوريه:
شهر حلب که در حال حاضر با جمعيتي چهارميليون و 400 هزار نفري، يکي از پرجمعيت‌ترين شهرهاي سوريه به شمار مي‌رود. درحدود 4300 سال پيش از ميلاد مسيح شکل گرفت.

تاريخ طولاني و اهميت باستاني آن سالهاي متمادي شهر حلب را مرکز توجه باستان‌شناساني کرده است که مدت‌ها پژوهشهايي باستان‌شناسي را هر چند به صورت ناقص در اين منطقه انجام دادند. شهر حلب تا سال 800 پيش از ميلاد تحت حکومت هيتي‌ها بود و پس از آن به دست آشوري‌ها، يوناني‌ها و امپراتوري ايران افتاد. امپراتوري روم و بيزانس و به دنبال آن اعراب فاتحان بعدي اين شهر بوده و مغول‌ها و امپراتوري عثماني نيز حاکمان بعدي اين شهر پس از به تسخير در آمدن به دست صليبيون شدند.

4-دمشق، سوريه:
برخي منابع تاريخي، شهر دمشق را قديمي‌ترين شهر زنده دنيا معرفي کرده‌اند. شهري که به گفته گروهي از باستان‌شناسان، 10 هزارسال پيش از ميلاد شکل گرفته است. دمشق دردوره آرامي‌ها، به يکي از مهم‌ترين سکونتگاه‌هاي منطقه تبديل شد. هنوز هم شبکه‌هاي آب‌رساني به جاي مانده از اين تمدن پايه و زيربناي توسعه کانالهاي آبي اين شهر محسوب مي‌شود.

علاوه بر اسکندر مقدوني، که در لشکر‌کشي‌هاي جهاني خود اين شهر را به تصرف درآورد، رومي‌ها، اعراب و امپراتوري عثماني نيز از تملک اين شهر تاريخي بي‌نصيب‌نبودند. حضور تمدن‌هاي گوناگون، امروز شهر دمشق را به يکي ا زجاذبه‌هاي اصلي گردشگري جهان تبديل کرده است.

5-شوش، ايران:
شهر تاريخي شوش با قدمت 6200 ساله خود پيش از ورود آشوري‌ها، پايتخت امپراتوري عيلامي بود. در دوره هخامنشيان،‌ کوروش کبير، شهر شوش را از دست آشورها بيرون آورد و آنرا به سرزمين‌هاي امپراتوري ايران افزود. امروز نزديک به 65 هزار نفر در اين شهر باستاني زندگي مي‌کنند.

6-فيوم، مصر:
شهر فيوم، در جنوب غرب قاهره، 4000 سال پيش از ميلاد تاسيس شد. شهر قديمي کروکوديل پليس که محل عبادت‌کنندگان تمساح بوده از بخش‌هاي اين شهر محسوب مي‌شود. امروز، اين شهر مملو از مساجد، بازارها و حمام‌هاي عمومي بوده و اهرام لهين (Lehin) و هوارا) Hawara) نيز در حومه اين شهر قراردارند.

7-صيدون، لبنان:
شهر صيدون لبنان،‌ که در 25 مايلي جنوب بيروت قراردارد با سابقه 6000 ساله خود يکي از مهم‌ترين و شايد قديمي‌ترين شهرهاي فينيقي‌ها به شمار مي‌رود. مورخان شهر صيدون را زيربناي شکل‌گيري تمدن فنيقي‌ها در امپراتوري مديترانه مي‌نامند. شهري که بنا بر گفته برخي ميزبان حضرت عيسي مسيح (ع) و پولس مقدس بوده است.

اسکندر مقدوني نيز در تداوم فتوحات خود اين شهر را در سال 333 پيش از ميلاد به تصرف خود درآورده بود.

8-پلووديف، بلغارستان:
شهر شش هزار ساله پلووديف بلغارستان پيش از آنکه به يکي از شهرهاي مهم امپراتوري روم تبديل شود، سکونتگاه‌ تمدن تراقي بود. اين شهر که امروز،‌ دومين شهر بزرگ بلغارستان به شمار مي‌رود، پيش از اتصال به سرزمين بلغارستان در تملک امپراتوري بيزانس و عثماني قرار گرفته بود.

لوسيان نويسنده رمي درباره اين شهر مي‌گويد: پلووديف، زيباترين و بزرگترين شهر بلغارستان است. شهري که زيباييهايش حتي از دوردست‌ها پيداست.

9-غازيان تپه، ترکيه:
شهر 5650 ساله غازيان تپه که تاريخ آن به زمان هيتي‌ها مي‌رسد در جنوب ترکيه، نزديک مرز سوريه قرار گرفته است. از آثار معروف اين شهر مي‌توان به ارگ رواندا (Ravanda) اشاره کرد که در قرن ششم ميلادي و در زمان امپراتوري بيزانس بازسازي شد. موزاييک‌هاي رومي نيز از ديگر آثار تاريخي اين شهر باستاني به شمار مي‌روند.

ساموئل تيلور کولويج مي‌نويسد: ساکنان غازيان تپه نه گذشته‌اي دارند و نه مي‌توان آنها را مردمان باستاني ناميد. آنها فقط در زمان حال زندگي مي‌کنند.

10-بيروت،‌ لبنان:
بيروت علاوه بر آنکه پايتخت لبنان محسوب مي‌شود، مرکز اقتصادي، اداري و فرهنگي اين کشور نيز هست شهري با سابقه 5000 ساله. اکتشافات باستان شناسي دراين شهر به شناسايي ويرانه‌هايي متعلق به فنيقي‌ها، هلني‌ها،‌رومي‌ها،‌اعراب و عثماني‌ها انجاميد. علاوه بر آن در برخي متون باستاني به دست آمده در کاوش‌هاي اين شهر اسنادي وجود دارند که سابقه حضور فراعنه مصر را در حدود 1400 سال پيش از ميلاد دراين شهر نشان مي‌دهند.

در نوشته‌هاي جان موريس آمده است: بيروت براي يک دانشجوي تاريخ سخت کوش يک پديده است، و شايد اغواکننده اما شناخت آن کاملاً غير ممکن است

محمد برازنده

DESIGN BY SOORI
تمامی حقوق مادی و معنوی این وب سایت برای مدیران این سایت محفوظ می باشد