زندگی کتابی است ، که بدون سفر یک صفحه آن بیشتر خوانده نمی شود.

(Augustine of Hippo)

 

سيد محمد برزانده- تمدن‌هاي باستان را با شهرها و سکونتگاه‌هاي به جاي مانده از آنها مي شناسند. شهرهايي که در دوران اقتدار و شکوه خود، نقشي مهم در ثبت رويدادهاي تاريخي داشته اند. شهرهايي که به واسطه اهميت خود به عنوان مراکز يا پايتخت‌هاي امپراطوري‌هاي باستان شناخته شده بودند.

امروز، اگرچه آثار و بقايايي از اين شهرها يا پايتخت‌هاي تاريخ ساز باقي است اما اين ويرانه‌ها جز نام و نشاني از آن اقتدار گذشته چيز ديگري را در اذهان متبادر نمي‌کنند.

آنچه در ادامه مي‌خوانيد، برگزيده‌اي از پايتخت‌هاي مهم تمدن‌هاي باستان است که سعي دارد در چند جمله، نيم نگاهي به سير تاريخي ظهور، اقتدار و در برخي مواقع اوفول آنها بياندازد.

رم:
نمي‌توان در خيابان‌هاي امروز رم قدم زد و يادي از تاريخ باستان آن نکرد. نمي‌توان ويرانه‌هاي چندهزارساله آن را ديد و لختي در کنار آنها توقف نکرد.
فورم، کلوزيوم و پانتئون، اگر چه امروز جز چند نام چيز ديگري نيستند، اما شاهداني گويا و زنده از مرکز يک امپراطوري عظيم هستند که در حدود 5/2 ميليون مايل مربع وسعت داشته، سه قاره را در برگرفته و بالغ بر يکصد ميليون جمعيت در خود قرار داده بود. اين امپراطوري در سال 117 ميلادي به قدرت کامل رسيد و تراژان، امپراطوري وقت رم جشني يک ماهه را که همراه با نبرد گلادياتورها بود را در زمان شکوه اين شهر برپا کرد.

آتن:
دموکراسي، رياضي، فلسله و المپيک، ويژگي‌هاي بارز اين شهر در تمام دوران شکوه آن به شمار مي روند. آتن ساليان سال در دريا و خشکي شاهد جنگ‌هاي سخت و طولاني مدتي بود تا اينکه سرانجام توانست خود را در سده پنجم پيش از ميلاد به پيشواي تمام شهرهاي ناحيه درياي اژه تبديل کند و به دين سان، پيروزي‌هاي خود را با ساخت معابد بزرگي همچون پارتنون که نشنانه هنر و معماري يونان باستان است جشن بگيرد. اما ضايعه‌اي وحشتناک به نام تيفوس اين امپراطوري عظيم را در هم فرو شکست.

قسطنطنيه:
اين شهر که همگان آن را استانبول مي‌شناسند و به نوعي در دو قاره مختلف قرار گرفته است تا پيش از سقوط امپراطوري روم در سده چهارم ميلادي، يک شهر واحد و بزرگ و متعلق به يک جغرافيايي سياسي و فرهنگي بود. از آن زمان به بعد تا قرون وسطي، شهر قسطنطنيه همچنان بزرگترين و ثروتمندترين شهر جهان به شمار رفته و به مرکز امپراطوري روم جديد، بيزانس و در نهايت عثماني تبديل شد.
قسطنطنيه را مزکز هنر مي‌دانند به طوري که آموزش و هنر در تمام کليساها و دانشگاه‌هاي آن توسعه يافت و منجر به خلق بناهايي همچون کليساي حاجيه صوفيه شد.

بابل:
شهر تاريخي بابل که با باغ‌هاي معلق حيرت انگيز خود شهرت و معروفيت کسب کرده، همچون وضعيت خبرساز امروز خود در عراق کنوني، از تاريخ باستاني پر فراز و نشيبي نيز برخوردار است. همگان از آشوريي‌ها گرفته تا اسکندر مقدوني، قسط تسلط بر اين شهر استراتژيک تمدن بين النهرين را داشته اند، از اين رو اين شهر طي هزاران سال مرکز بسياري از سلسله هاي پادشاهي بوده است. شاه نبوچادنزار دوم، سازنده باغ‌هاي معلق بابل، در سال600 پيش از ميلاد حکمراني اين شهر را در دوران شکوه معماري آن بر عهده داشت.

سوزکو:
در امپراطوري اينکاها، تمام راه ها به شهر سوزکو ختم مي شود. اين شهر در اوايل سال 1400 در دامنه‌هاي آندز به وجود آمد و تا سال 1532 که به دست اروپاييان افتاد همچنان شکوه خود را حفظ کرده بود. ماچو پيچو تفريحگاه امپراطوري اينکا، از جمله شهرهايي است که در مسير اين پايتخت باستاني قرار دارد.

تنوکتيتلان:
افسانه‌ها و نشانه‌هاي به دست آمده از تاريخ نشان از آن مي‌دهند که اين شهر پيشترها و در دوران باستان يکي از بزرگترين و زيباترين شهرهاي جهان بوده است. پايتخت امپراطوري آزتک، شهري که امروز به نام مکزيکوسيتي مي‌شناسيمش، در زمان ورود نيروهاي اسپانيايي در سال 1521، نزديک به 300 هزار نفر سکنه داشته است. اگر چه بر اساس دستور و نظر يکي از الهه هاي بسيار مهم آزتک‌ها اين شهر بر فراز درياچه بناشد اما علي رغم اين ويژگي، مهندسان باستان اين تمدن، آن را همچون شهرهاي مدرن اروپايي مجهز به سيستم کاملي از کانال‌ها و آبراه ها ساخته و چهره‌اي کاملا پيشرفته به اين شهر داده بودند.

طبس:
عموم مردم هنگامي که به مصر باستان مي انديشند، ناخودآگاه قاهره يا اهرام ثلاثه را به ياد مي آورند. اما يکي از چيزهاي مهم که سلسله‌هاي فراعنه مصر را تا حدودي افسانه‌اي کرده، تمدن شهر طبس در کنار رود نيل بوده است. شهر طبس در مهمترين دوره‌هاي حيات و حکمراني مصر پايتخت اين کشور بوده و در زمان حکومت پادشاهي عتيق فراعنه در 4500 سال پيش، خانه دو معبد بزرگ مصريان به نام‌هاي کارناک و الاقصر بوده است. از جمله مناطق به يادماندني شهر طبس، دره شاهان است که محل دفن عده کثيري از حاکمان مقدس مصري است.

زيمبابوه کبير:
اين شهر که وسعتي 1800 جريبي داشته و در نوع خود در افريقا بي‌نظير است در زمان ورود اولين استعمارگران اروپايي، حيرت و تعجب همگان را در قابليت و توانايي ساکنان آفريقاي سياه براي ساخت چنين مکاني برانگيخت. اين شهر در سال 1200 ميلادي ميزبان بناهاي پيچيده شده و بعدها خانه 20 هزار سکنه امپراطوري جديد شونا (shona) در اين کشور شد.

ژيان :
اين شهر تا سه هزار سال پيش تنها مرکز فرماندهي تمام سلسله‌هاي بسيار مهم امپراطوري چين بوده است. در کنار سابقه تاريخي آن، امروزه بازديد هزاران گردشگر از 6000 جنگجوي تراکوتايي که براي محافظت از مقبره نخستين امپراطور چين ساخته شده بودند، به شهر ژيان شهرتي جهاني داده است.

کاهوکيا:
شهر کاهوکيا در ايالت ايلينوز ايالات متحده امريکا، که در سال 1100 ميلادي با 30 هزار سکنه در اقتدار و عظمتي باشکوه در شمال قاره امريکا قرار داشت تا زمان اشغال آن توسط اقوام شمال شرقي در اواخر قرن هجدهم، اولين و بزرگترين شهر واقعي امريکا محسوب مي‌شد. اين شهر به دليل قدمت خود به مرکزي تجاري و فرهنگي تبديل شد. معبد کاهنان، که با ارتفاع 100فوتي خود بزرگترين بناي اين شهر به شمار مي‌رفت احاطه‌اي کلي بر تمام منطقه داشته و علاو ه بر آن مقري براي رهبر يا پيشواي مذهبي ساکنان آن بوده است

DESIGN BY SOORI
تمامی حقوق مادی و معنوی این وب سایت برای مدیران این سایت محفوظ می باشد